Gezond wonen in Kayersmolen

De opgave voor Kayersmolen-Noord is om een onderscheidend gemengd gebied te realiseren dat óók past bij Apeldoorn: groen, gezond, gemeenschappelijk en levendig.

De vergeten plek

Kayersmolen-Noord is een binnenstedelijk bedrijfsterrein waar een mengvorm bestaat van bedrijvigheid en productie. Er is veel leegstand en braakliggend terrein; de bodem is plaatselijk ernstig vervuild. Hoewel op korte afstand van centrum en station is het een vergeten en wat verwaarloosde plek in de stad.

Het Concept

Robuuste randen naar de Laan van de Mensenrechten en het Kanaal en een groen assenkruis bepalen de structuur van Kayersmolen-Noord. Het groene assenkruis verbindt de Kayersdijk met het Kanaal, en verbindt de wijk op informele wijze met de andere kralen langs de zuidelijke kanaalzone. Bestaande gebouwen krijgen een nieuwe functie en betekenis voor de nieuwe buurt. Groen overheerst, het langzaam verkeer is dominant. Auto’s zijn uit het zicht, en daarvoor in de plaats zijn er mooie groene binnenterreinen.

Een aantal bestaande gebouwen biedt een inkijkje in het industrieel verleden van de locatie. Niet alleen de kantoortjes aan het kanaal en de Kayersdijk, maar ook de voormalige HTS en het monumentale bedrijfsgebouw in het hart van het gebied. In het plan geven deze gebouwen karakter en identiteit aan de ontwikkeling, en leggen de verbinding met het verleden. Ze krijgen een bijzondere bestemming of worden omgezet naar woningen.

Het Plan

De diversiteit in Kayersmolen-Noord is groot: grote en kleine volumes, oud en nieuw, wonen en werken en voorzieningen, aan het Kanaal of langs de Kayersdijk, een veelheid aan bouwvormen. Voor deze diversiteit heeft het de voorkeur om in te zetten op een samenhang in de groene openbare ruimte én op een samenhang in de materialisering van de gebouwen.

De structuur van de openbare ruimte wordt bepaald door de groene randen en de centrale parkstrook. Langs het kanaal en de Mezenweg, aan de Laan van de Mensenrechten en aan de Kayersdijk worden groene middelen gebruikt om de ruimte vorm te geven. Het groen sluit aan bij de bebouwing waarin soms privé groen een rol speelt in de beleving.

De Gebouwen

Het plan zet de verstedelijking van de kanaalzone, zoals die nabij het centrum is gestart, voort door een hoge dichtheid te koppelen aan een hoge kwaliteit van de openbare ruimte. De dichtheid vertaalt zich in bouwhoogtes van 4-8 lagen langs de Laan van de Mensenrechten en het kanaal met 2 hoogteaccenten op de hoeken, en een gevarieerde bouwhoogte langs de interne groenstructuur.

De openbare ruimte is zo groen mogelijk, zowel in het parkachtige middengebied als in de randen naar de omgeving. Overgangen tussen gebouw en landschap worden binnen die groene ruimte vorm gegeven. De open plint is tegelijk ook een stoere basis: hoger dan de andere verdiepingen en benaderbaar vanuit de groene omgeving.

Duurzaam en inclusief

Apeldoorn werkt aan zijn eigen identiteit als groenste stad van Nederland. Daarmee wordt bewust gekozen voor een gezonde stedelijkheid. Waar groen vanzelfsprekend is en bijdraagt aan klimaatadaptatie en biodiversiteit, waar nabijheid en ontmoeting centraal staan, waar een aantrekkelijk woon- en leefmilieu gecreëerd wordt.

Het plangebied van Kayersmolen-Noord is groot genoeg om een forse betekenis te hebben voor de ecologische structuur van de stad en langs het kanaal. De groenstructuur, de beplantingssoorten en de waterhuishouding kunnen bijdragen aan een hoge biodiversiteit en tegelijk de hittestress tegengaan. De lineaire structuur van kanaal en spoorlijn zijn de basis voor een robuuste ecologische invulling en rechtstreekse verbinding met het buitengebied. De nieuwbouw van woningen zal nagenoeg energieleverend kunnen zijn, door gebruik te maken van goede isolatie, PV-panelen in daken geïntegreerd en warmtepompen.

De sociale kant komt tot uiting in gelijkwaardigheid in de toegang tot de voorzieningen die de buurt te bieden heeft, en de zekerheid dat er voor je wordt gezorgd als je dat nodig hebt. Dat betekent voor de openbare ruimte dat uitsluiting wordt voorkomen en dat ontmoeting en samenkomen wordt gestimuleerd.